AI maakt investeren in CO₂-certificaten slimmer dan ooit

De explosieve opkomst van kunstmatige intelligentie verandert de wereld in razend tempo. Beleggen in kunstmatige intelligentie hoeft daarbij niet te betekenen dat u in techaandelen stapt: soms ligt de grootste kans juist in de effecten die AI teweegbrengt. Een daarvan is de snel groeiende vraag naar CO₂-certificaten. Waar bedrijven hun uitstoot jarenlang vooral vrijwillig compenseerden, ontstaat nu een structurele, groeiende vraag die niet alleen wordt aangejaagd door strenger beleid en milieubewuste consumenten, maar ook door de enorme energiehonger van AI.

Het GroenVermogen Duurzaam Projectenfonds investeert in grootschalige natuurprojecten die CO₂-certificaten genereren. Het gaat daarbij om bosherstel, regeneratieve landbouw en andere projecten die aantoonbaar CO₂ vastleggen. Om te begrijpen waarom dit juist nu een interessant moment is om in deze markt te stappen, is het goed om te zien wat AI met de wereldwijde uitstoot doet.

AI jaagt de vraag naar energie op

Dat AI onze energievraag opstuwt, is inmiddels breed bekend. Wat minder mensen zich realiseren, is hoe direct dat de markt voor CO₂-certificaten raakt. In Nederland is de opkomst van AI al terug te zien in het stroomverbruik. Volgens het CBS gebruikten datacenters in 2024 zo'n 4,6 procent van alle Nederlandse elektriciteit, goed voor het verbruik van bijna twee miljoen woningen. Netbeheerders verwachten dat dat aandeel richting 2030 kan oplopen naar circa 15 procent, bijna een verdrievoudiging. En Nederland is geen uitzondering: in Ierland verbruikten datacenters in 2025 al 23 procent van alle stroom, meer dan alle stedelijke huishoudens samen, aldus het Ierse CSO.

Nergens is het effect op de uitstoot echter zo scherp zichtbaar als in de Verenigde Staten, waar de AI-infrastructuur zich het snelst ontwikkelt. Daar bewoog de energiesector jarenlang de goede kant op: het stroomverbruik bleef decennialang vrijwel vlak, mede dankzij efficiëntere technologie en een groeiend aandeel duurzame energie. Die trend is nu voor het eerst in jaren omgeslagen. Volgens de Amerikaanse Energy Information Administration steeg de CO₂-uitstoot van de energiesector in 2025 met 4 procent, sterker dan de groei van de economie als geheel (2 procent), grotendeels door een toename van 13 procent in kolenstroom om de groeiende vraag van datacenters op te vangen. Onderzoeksbureau Rhodium Group komt tot een vergelijkbaar beeld en wijt de stijging van 2,4 procent in de totale Amerikaanse uitstoot in 2025 deels aan datacenters.

Elke ChatGPT-vraag, elke AI-gegenereerde afbeelding en elk automatisch gegenereerd verkoopvoorstel verbruikt stroom, ergens in een datacenter. Die stroom moet ergens vandaan komen, en de vraag groeit sneller dan de meeste energiesystemen kunnen bijbenen.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat de wereldwijde elektriciteitsvraag van datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelt, naar ongeveer 945 terawattuur. Dat is meer dan het huidige totale stroomverbruik van Japan. AI is daarbij de belangrijkste aanjager van die groei.

De uitstoot die daarbij hoort loopt navenant op. Bij de grootste clouddienstverleners is dat inmiddels goed zichtbaar in hun eigen jaarcijfers. Microsoft rapporteerde over boekjaar 2025 een stijging van de totale uitstoot met 27 procent, naar 21,1 miljoen ton. Google en Amazon meldden vergelijkbare stijgingen van respectievelijk 18 en 16 procent. Alle drie erkennen dat de uitbreiding van AI-infrastructuur hun eigen klimaatdoelen overvleugelt.

Techgiganten kopen CO₂-certificaten

Wat opvalt: in plaats van hun klimaatambities los te laten, investeren AI-bedrijven juist massaal in bij projecten die CO₂ vastleggen of uit de atmosfeer verwijderen. Microsoft, al jaren veruit de grootste zakelijke koper van CO₂-verwijderingscertificaten, tekende in boekjaar 2025 contracten voor 45 miljoen ton CO₂-verwijdering, meer dan het dubbele van het jaar ervoor en de grootste jaarlijkse toename tot nu toe.

Die lijn zette zich in 2026 onverminderd voort. Begin dit jaar sloot Microsoft binnen enkele weken tijd meerdere grote overeenkomsten: 2 miljoen ton aan bebossingscertificaten uit een project in Uganda, 2,85 miljoen ton aan bodemcertificaten uit regeneratieve landbouw, en een deal voor tot 1,8 miljoen ton bosherstelcertificaten uit een project in Sierra Leone. Marktdata van analysebureau Sylvera laat zien dat er in 2025 wereldwijd voor 12,25 miljard dollar aan dit soort langetermijncontracten werd afgesloten, ruim drie keer zoveel als de 3,95 miljard dollar in 2024, waarvan meer dan 85 procent bij Microsoft terechtkwam.

Wat deze cijfers volgens Sylvera vooral laten zien, is een markt die zich fundamenteel herstructureert: van losse, kortlopende aankopen naar meerjarige contracten met projecten die aantoonbaar en langdurig CO₂ vastleggen. Hoogwaardige projecten met een sterke verificatie krijgen een premie, terwijl aanbod van mindere kwaliteit achterblijft.