Biodiversiteitsverlies als beleggingsrisico uitgelegd

Biodiversiteitsverlies werd lange tijd gezien als een ecologisch probleem, niet als een financieel risico. Dat verandert. Toezichthouders, wetgevers en beleggers kijken steeds nadrukkelijker naar de afhankelijkheid van bedrijven en fondsen van gezonde ecosystemen.

De afhankelijkheid van natuur

Sectoren als landbouw, bosbouw, visserij en voedselverwerking kunnen niet zonder vruchtbare bodem, schoon water en bestuiving. Als die ecosysteemdiensten achteruitgaan, raakt dat de productiviteit en daarmee de kasstromen van bedrijven in die sectoren.

De Nederlandsche Bank (DNB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brachten dit in 2020 in kaart in het rapport 'Indebted to nature'. Volgens dat onderzoek hadden Nederlandse financiële instellingen wereldwijd circa €510 miljard uitstaan bij bedrijven met een hoge of zeer hoge afhankelijkheid van een of meer ecosysteemdiensten, ongeveer 36% van de onderzochte portefeuille. DNB noemt dat bedrag een ondergrens.

Voor beleggers met blootstelling aan agrarische grond, bossen of natuurprojecten is biodiversiteitsrisico dus een financieel risico, en niet alleen een reputatiekwestie.

Drie soorten risico

- Fysiek risico: achteruitgang van bodem, water of bestuiving vermindert opbrengsten en daarmee de waarde van bedrijven of grond.
- Transitierisico: strengere natuurwetgeving of veranderende voorkeuren van afnemers kunnen bedrijfsmodellen minder rendabel maken.
- Reputatierisico: betrokkenheid bij natuurschade kan leiden tot verlies van klanten, financiers of vergunningen.

Opkomende rapportage: TNFD en CSRD

De Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) publiceerde in 2023 aanbevelingen waarmee bedrijven en financiële instellingen hun afhankelijkheden van en impact op de natuur in kaart kunnen brengen. Het raamwerk is opgezet naar het voorbeeld van de TCFD voor klimaat en wordt op vrijwillige basis gebruikt.

In de Europese Unie verplicht de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) grote ondernemingen tot duurzaamheidsrapportage volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS); één daarvan, ESRS E4, gaat over biodiversiteit en ecosystemen. Welke ondernemingen wanneer moeten rapporteren, is sinds de oorspronkelijke invoering door de EU bijgesteld. Voor beleggingsfondsen is dit vooral indirect relevant, via de informatie die portefeuillebedrijven publiceren.

Wat dit betekent voor de fondsen van GroenVermogen

De beleggingsthema's van GroenVermogen, zoals natuurherstel, regeneratieve landbouw en landelijk vastgoed, hangen nauw samen met de toestand van de natuur. Dat werkt twee kanten op. Projecten en grond die bijdragen aan herstel van bodem, water en biodiversiteit sluiten aan bij de richting van beleid en markt. Tegelijk zijn juist deze beleggingen gevoelig voor fysieke risico's zoals droogte, plagen of mislukte aanplant, en voor veranderingen in beleid en in de markt voor CO₂-certificaten.

Het Duurzaam Projectenfonds is geclassificeerd als SFDR Artikel 9, de strengste SFDR-categorie, met duurzame belegging als doelstelling. Het financiert projecten met aantoonbare klimaat-, natuur- of gemeenschapsimpact onder erkende standaarden, waaronder herbebossing, agroforestry en natuurherstel. Hoe GroenVermogen duurzaamheidskenmerken en -risico's per fonds beschrijft, leest u in de duurzaamheidsinformatie. Meer over natuur als beleggingscategorie vindt u bij biodiversiteit en beleggen.

Voor beleggers die dit thema willen meewegen

Biodiversiteit als beleggingsthema is nog niet volwassen. Er zijn nog geen universele meetstandaarden en de data-infrastructuur is in opbouw. Stel daarom concrete vragen over de meetmethode: welke indicatoren worden gebruikt, wie verifieert ze, en hoe en hoe vaak wordt erover gerapporteerd? Aan beleggen zijn risico's verbonden; u kunt uw inleg geheel of gedeeltelijk verliezen.